Mandala w arteterapii PDF Drukuj Email

autor: Bożena Mądrzak - Zespół Szkół Medycznych w Koninie

Termin arteterapia (artherapy) pochodzi od wyrazów: ars - sztuka i therapeuein - leczenie. Najprostszą definicję arteterapii przedstawił H. Grzegorzewski określając ją jako terapię przez sztukę koncentrującą się na wykorzystywaniu sztuki w odniesieniu do dorosłych i dzieci. W wąskim znaczeniu arteterapia obejmuje terapię z użyciem sztuk plastycznych. Środki artystyczne używane w arteterapii ułatwiają pacjentowi ekspresję emocji. Proces arteterapeutyczny może zachodzić dzięki temu, że większość ludzkich myśli i uczuć tkwiących podświadomości wyraża się raczej w obrazach niż w słowach. Techniki arteterapeutyczne wykorzystują fakt, że każdy człowiek zarówno kształcony jak i nie w dziedzinie sztuki, posiada ukrytą zdolność do projekcji swoich wewnętrznych konfliktów w postaci wizualnej. Sztuka może służyć jako niewerbalny komunikat - mowa symboliczna. Wyrażając uczucia i doświadczenia za pomocą symbolicznych obrazów może być silniejszym środkiem ekspresji i komunikacji niż opis werbalny,a jednocześnie ujawniać te uczucia i przeżycia w sposób mniej traumatyzujący. Jedną z form arteterapii stosowanej w popularnych ostatnio warsztatach terapii sztuką jest malowanie mandali. Mandala znaczy koło - rysunek w kole. Niektórzy ludzie zwłaszcza mieszkańcy Tybetu mandale nazywali "kołami życia", inni - Indianie - "kołami leczniczymi". Mandala może przybierać różne formy, jednak wszystkie z nich mają wspólne cechy:
  1. Każda mandala ma swój centralny punkt, swój środek z którego wychodzą wszystkie inne jej formy.
  2. Wszystkie te formy zamknięte są okręgiem koła.
  3. W mandatach istnieje wiele geometrycznych figur: są w niej trójkąty, kwadraty, elipsy, okręgi, romby.

W malowaniu mandali obowiązują dwie reguły:

  1. Reguła I: Maluj taki obrazek zawsze w określonym kierunku. Albo zaczynasz od środka koła i ruchem spiralnym poruszasz pędzelek lub kredkę w stronę okręgu koła, albo rozpoczynasz malowanie na okręgu koła i ruchem spiralnym zmierzasz do środka koła.
  2. Reguła II: Maluj tylko takimi kolorami, które najlepiej lubisz.

Podczas malowania od środka do okręgu obrazu bądź odwrotnie uczymy się zupełnie podświadomie spostrzegać samego siebie, kształtować swoje przeżycia i doświadczenia, nadając im określony kierunek. Odkrywamy, że centrum obrazu nie może istnieć bez otaczającej go przestrzeni. W ten sposób zaczynamy intuicyjnie spostrzegać, że nie jesteśmy "pępkiem świata", a do swojego istnienia potrzebujemy zewnętrznej względem niego rzeczywistości, przede wszystkim zaś drugiego człowieka. Do pracy twórczej wykorzystuje się oprócz pisaków i kredek także plastelinę, ryż, wycinki gazet, kolorowy papier i farby. Praca nad mandalą powinno. przebiegać w ciszy i skupieniu, przy blasku świec i dźwiękach wyciszonej muzyki. Może to być muzyka medytacyjna muzyka lasu czy muzyka naśladująca szum morskich fal lub powiew górskich lasów. Malowanie mandali przynosi zaskakujące efekty terapeutyczne. Długotrwałe "leczenie" tą metodą obok skuteczności pozwala zaobserwować etapy zachodzących w psychice zmian, bowiem w zestawionych pracach zawiera się bardzo dokładny zapis zmieniających się emocji i uczuć. Mandale ujawniają więcej niż inne wytwory twórczego procesu. Kolorowanie mandali wykorzystywane jest też jako sposób na zrelaksowanie się. Mandalą uspokaja i wycisza dzieci nadpobudliwe psychoruchowe, agresywne, ułatwia koncentrację, prowadzi do wytrwałości i konsekwencji w działaniu. Z drugiej strony powoduje wzrost aktywności u dzieci nieśmiałych, biernych. Przez radość tworzenia otwierają się one, stają się odważniejsze i bardziej komunikatywne w stosunku do rówieśników. Specyficzna atmosfera jaka wytwarza się podczas malowania łagodzi napięcia, nieporozumienia i agresję. Przykłady mandali możemy znaleźć: w architekturze (plany budowli sakralnych, witraże), a także w przyrodzie (wszystkie istoty żyjące zbudowane są z komórek, które z kolei posiadają jądra, a więc są mandalami, kwiaty, pajęcze sieci, słoje drzew - we wszystkich możemy dopatrzyć się charakterystycznego wzoru mandali)

 
« poprzedni artykuł